ประวัติความเป็นมา

ประวัติของศูนย์สุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข

        ศูนย์สุขภาพจิตเป็นหน่วยงานระดับกอง  สังกัดกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข จัดตั้งขึ้นตามพระราชกฤษฎีกามาในปี 2542 ยุคของ นายแพทย์วินัย วิริยกิจจา อธิบดีกรมสุขภาพจิตขณะนั้น มีวัตถุประสงค์เพื่อนำงานสุขภาพจิตลงสู่พื้นที่ โดยผ่านการประสานความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายทั้งในและนอกระบบสาธารณสุข มีการจัดตั้งศูนย์ภาคขึ้น 4 แห่ง ประกอบด้วย ศูนย์สุขภาพจิตที่ 1 รับผิดชอบภาคกลางและกรุงเทพมหานคร ตั้งอยู่จังหวัดนนทบุรี ศูนย์สุขภาพจิตที่ 2 รับผิดชอบภาคเหนือ ตั้งอยู่จังหวัดเชียงใหม่ ศูนย์สุขภาพจิตที่ 3 รับผิดชอบภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตั้งอยู่จังหวัดขอนแก่น และศูนย์สุขภาพจิตที่ 4 รับผิดชอบภาคใต้ ตั้งอยู่จังหวัดสุราษฏร์ธานี
        ต่อมาในปีพุทธศักราช 2542 กรมสุขภาพจิตเห็นว่าศูนย์ภาคมีพื้นที่รับผิดชอบมากเกินไป จึงจัดตั้งศูนย์สุขภาพจิตที่ 1-13 ให้สอดคล้องกับเขตตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข โดยแบ่งโครงสร้างภายในเป็นฝ่ายบริหารงานทั่วไปและกลุ่มงานวิชาการสุขภาพจิต และเมื่อมีการแบ่งเขตตรวจราชการใหม่ ตลอดจนเกิดปัญหาวิกฤติในภาคใต้จึงได้จัดตั้งศูนย์สุขภาพจิต อีก 2 แห่ง เมื่อวันที่ 27ธันวาคม 2547 คือ ศูนย์สุขภาพจิตที่ 14 รับผิดชอบ จังหวัด กาฬสินธุ์ สกลนคร นครพนม และมุกดาหาร และศูนย์สุขภาพจิตที่ 15 รับผิดชอบ สามจังหวัดชายแดนภาคใต้  นอกจากนั้นยังมีศูนย์สุขภาพจิตตรัง  รับผิดชอบงานสุขภาพจิตจังหวัดตรัง  โดยขึ้นตรงกับโรงพยาบาลจิตเวชสงขลาราชนครินทร์
        ในปี 2550 กรมสุขภาพจิตได้มีคำสั่งให้ยกเลิกศูนย์สุขภาพจิตที่ 15 และศูนย์ตรัง เพื่อนำไปรวมกับศูนย์สุขภาพจิตที่ 12 ซึ่งตั้งอยู่จังหวัดสงขลา ตลอดจนยกเลิกศูนย์สุขภาพจิตที่ 14 เพื่อนำไปรวมกับศูนย์สุขภาพจิตที่ ๗ ซึ่งตั้งอยู่จังหวัดอุบลราชธานี จนกระทั่งในปี 2555 เกิดการปฏิรูปกระทรวงสาธารณสุขเพื่อกระจายอำนาจการดูแลสุขภาพประชาชนให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นโดยการแบ่งเป็น 12 เขตบริการสุขภาพ กรมสุขภาพจิตได้ตอบสนองนโยบายดังกล่าว ด้วยการปรับพื้นที่ความรับผิดชอบของศูนย์สุขภาพจิตทั้ง 12 แห่ง ให้สองคล้องกับเขตสุขภาพ และมีศูนย์สุขภาพจิตที่ 13 ดูแลกรุงเทพมหานคร อีกทั้งมีการจัดตั้งอาคารสำนักงานให้อยู่ในพื้นที่เขตสุขภาพเพิ่ม 4 แห่งคือ จังหวัดอุดรธานี  ราชบุรี ชลบุรี และพิษณุโลก และเปลี่ยนเลขชื่อศูนย์สุขภาพจิตให้ตรงกับเลขชื่อของเขตสุขภาพ เพื่อป้องกันความสับสนและง่ายต่อการจดจำ
        ศูนย์สุขภาพจิตได้ดำเนินงานมาถึงขณะนี้ นับเป็นเวลา 16 ปี ภายใต้บทบาทในการส่งเสริมสนับสนุนการดำเนินงานด้านสุขภาพจิตชุมชน การพัฒนาวิชาการด้านส่งเสริมและป้องกันปัญหาสุขภาพจิต การเป็นศูนย์กลางด้านข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพจิต  การถ่ายทอดความรู้และเทคโนโลยีด้านสุขภาพจิต การบริหารการพัฒนาและร่วมจัดทำแผนแก้ปัญหาสุขภาพจิต ตลอดจนนิเทศติดตามประเมินผลในพื้นที่รับผิดชอบของแต่ละแห่ง ทั้งนี้เพื่อมุ่งสู่การเป็นผู้นำด้านการส่งเสริมสุขภาพจิต ป้องกันปัญหาสุขภาพจิต และพัฒนางานด้านสุขภาพจิตชุมชนให้กับเครือข่ายทั้งในและนอกระบบสาธารณสุข
 

ความเป็นมาของศูนย์สุขภาพจิตที่ 8 อุดรธานี
        ศูนย์สุขภาพจิตที่ 8 อุดรธานี แต่เดิมก่อนปี 2555 ใช้ชื่อว่าศูนย์สุขภาพจิตที่ 4 ตั้งอยู่ในกรมสุขภาพจิต จังหวัดนนทบุรี มีพื้นที่รับผิดชอบ 8 จังหวัด(สุพรรณบุรี,ราชบุรี,นครปฐม,กาญจนบุรี,สมุทรสาคร,สมุทรสงคราม,เพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์)
        ต่อมาเมื่อกระทรวงสาธารณสุขมีนโยบายกระจายอำนาจในการดูแลสุขภาพประชาชนในรูปแบบเขตบริการสุขภาพ กรมสุขภาพจิตจึงมีคำสั่งเลขที่ 1078/2555 ลงวันที่ 19 พ.ย. 2555ให้ย้ายศูนย์สุขภาพจิตที่ 4  มาตั้งสำนักงานชั่วคราว ณ ศูนย์สุขภาพจิตที่ 6 จังหวัดขอนแก่น โดยรับผิดชอบพื้นที่เขตบริการสุขภาพที่ 8 ซึ่งประกอบด้วยจังหวัดอุดรธานี สกลนคร นครพนม หนองคาย เลย หนองบัวลำภู และบึงกาฬ และหลังจากนั้นได้มีคำสั่งเลขที่ 413/2558 ลงวันที่ 29 พ.ค. 2557 ให้ย้ายมาตั้งอาคารสำนักงาน ณ อาคารเลขที่ 38/12 ถึง 13  ถนนเลี่ยงเมืองอุดรธานี-สกลนคร ตำบลหมากแข้ง อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี โดยได้ทำพิธีเปิดอาคารสำนักงานศูนย์สุขภาพจิตที่ 4 ขึ้นในวันจันทร์ที่  18  สิงหาคม  พ.ศ.  2557
        ปัจจุบันศูนย์สุขภาพจิตที่ 4 ได้เปลี่ยนชื่อเป็นศูนย์สุขภาพจิตที่ 8 ตามคำสั่งกรมสุขภาพจิตที่388/2558 ลงวันที่ 30 เม.ย. 2558 เพื่อให้สอดคล้องกับเลขชื่อของเขตสุขภาพที่ 8 อันจะช่วยให้ง่ายต่อการจดจำและป้องกันความสับสน ซึ่งบทบาทหน้าที่ที่สำคัญของศูนย์สุขภาพจิตที่ 8 คือการส่งเสริมสนับสนุนให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ สามารถดำเนินงานด้านการส่งเสริมป้องกันปัญหาสุขภาพจิตของประชาชน การพัฒนาวิชาการด้านส่งเสริมป้องกันปัญหาสุขภาพจิต การถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีสุขภาพจิต  รวมถึงการนิเทศติดตามผลการดำเนินงานสุขภาพจิตในพื้นที่